www.amostravel.rs - Kompletna ponuda apartmana i hotela za letovanje 2017.

Elefterios Venizelos

Elefterios Venizelos (grč. Ελευθέριος Βενιζέλος, 1864.-1936.) je jedan od najznačajnijih političara u modernoj Grčkoj istoriji.

Obrazovanje i rana politička karijera

Rođen je u mestu Murnies koje danas nosi ime po njemu i nalazi se blizu Hanje na Kritu. Studirao je prava na Univerzitetu u Atini nakon čega se vratio na Krit gde je izabran za predstavnika liberalne partije u lokalnoj skupštini.

Elefterios-Venizelos

Elefterios Venizelos

Kritski ustanak

Venizelos je bio zagovornik ujedinjenja Grčke i borio se u ustanku na Kritu 1897. koji je završen tako što je Krit dobio autonomiju od Osmanskog carstva. Britanska, ruska, italijanska i austrougarska ratna mornarica su došle na Krit sa ciljem da proteraju tursku vojsku sa ostrva. Grčki princ Džordž je pod pritiskom evropskih sila postavljen za Visokog načelnika ostrva a Venizelos je postao njegov savetnik za pravdu. Evropske sile su takođe pomogle da se oformi žandarmerija kako bi se osiguralo poštovanje zakona. Venizelos je pomogao u pisanju kritskog ustava i postao je ministar u vladi princa Džordža.

Razilaženje sa Princem Džordžom

Princ Džordž i Venizelos su se ubrzo razišli jer je Džordž, nepokolebljivi rojalista, počeo da vlada apsolutistički. Venizelos je postao predvodnik opozicije, a zatim i oružane bune nakon koje je princ proteran sa ostrva. Zamenio ga je Aleksandros Zaimis.

Izbori za skupštinu Grčke

Skupština je raspuštena 1910. godine nakon političke krize. Venizelos se preselio u Atinu i na izborima 8. avgusta iste godine izabran je za poslanika zajedno sa svojim timom. Tada je osnovao Liberalnu Partiju (Κόμμα Φιλελευθέρων). U oktobru je oformio vladu i započeo ekonomske, političke i druge reforme od nacionalnog značaja.
Zbog obazrive reforme vojske i mornarice, Grčka je bila dobro pripremljena za balkanske ratove što je omogućilo oslobođenje teritorija na severu – Epira i Makedonije kao i egejskih ostrva. Ostale su upamćene debate između princa Konstantina I i Venizelosa oko toga koje gradove prvo treba osloboditi. Ovo su bili prvi znaci sukoba sa Konstantinom koji će ubrzo postati kralj Grčke nakon atentata na njegovog oca 1913. godine.

Elefterios-Venizelos-Krit

Venizelos sa svojim Krićanima

Uloga Grčke u Prvom svetskom ratu

Sledeći sukob Venizelosa i Konstantina je usledio tokom Prvog svetskog rata. Iako je Grčka na početku bila neutralna, Venizelos je podržavao savez sa Antantom, verujući da će u ratu pobediti Britanija i Francuska. S druge strane Konstantin je želeo da Grčka ostane neutralna. Posle serije rasprava, Venizelos je podneo ostavku 21. februara 1915. Venizelosova partija je ponovo pobedila i formirala vladu. Iako je obećao da će se pridržavati neutralnosti, napad Bugarske na Srbiju koja je bila saveznik Grčke ga je primorao da napusti takvu politiku. Veliki sukob sa kraljem ga je primorao da još jednom podnese ostavku. Na sledećim izborima nije učestvovao jer je smatrao da je raspuštanje Skupštine protivustavno. U međuvremenu, u Solunu se iskrcala saveznička vojska kao pomoć Srbiji.

Raskol

Sukob između kralja i Venizelosa je bio razlog za Veliki Narodni Raskol, koji je bio socijalna rana u narednih nekoliko decenija. Sledbenici Venizelosa su 1916. u Solunu organizovali vojni pokret „Privremena Vlada narodne odbrane“ i osnovali novu državu koja je obuhvatala severnu Grčku i egejska ostrva.

Govor povodom 25. marta

Govor povodom 25. marta

U maju 1917. se vraća u Atinu gde ulazi u pakt sa Antantom. Pod komandom francuskog generala Franše d’ Eperea, savezničke snage su otpočele veliku ofanzivu protiv bugarskih i nemačkih trupa 14. septembra 1918. Bugarska vojska se ubrzo dala u povlačenje. Već 30. septembra, bugarska Vlada je zatražila primirje. Grčka vojska je odigrala malu ulogu u završnici rata.

Posleratni pregovori

Nakon završetka rata, Venizelos je bio učesnik pariske mirovne konferencije, 1919. i potpisnik nejskog mirovnog ugovora u ime Grčke kao i mirovnog ugovora u Sevru. Kao rezultat ovih ugovora Grčka je (samo privremeno) dobila Istočnu Trakiju i Smirnu. Pri povratku bio je suočen sa pokušajem atentata na glavnoj železničkoj stanici u Parizu. Nakon oporavka, vratio se u Grčku gde je dočekan kao heroj zbog oslobođenja oblasti naseljenih grčkim stanovništvom.

Povlačenje iz politike

I pored ratne pobede, Venizelos je izgubio na nameštenim izborima 1920. na veliko nezadovoljstvo oslobođenog naroda u Maloj Aziji. Nakon poraza, otišao je u Pariz i objavio povlačenje iz politike. U ime Grčke, 24. jula 1923. godine, potpisao je mir sa Turskom u Lozani nakon Grčko-turskog rata.

Venizelosova bista u Beogradu

Venizelosova bista u Beogradu

Povratak

Na izborima 5. jula 1928. godine, Venizelosova partija je ponovo osvojila većinu i preuzela vlast. Obećala je nove izbore za avgust iste godine kada je osvojila 228 od 250 mesta u Skupštini. Venizelos je upravljao Grčkom do 1932. Tokom 1933. ponovo je bio meta atentatora nakon čega je došlo do velikih nereda koji su doveli do formiranjaa vojne uprave pod vođstvom Venizelosa i kapetana Nikolaosa Plastirasa. Ovakav pokret je propao a Venizelos je prognan.
Nakon odlaska, suđenja i egzekucije njegovih pristalica su sprovođena zajedno sa povratkom monarhije. Kralj Džordž II je vraćen na presto nakon sumnjivog referenduma.

Izgnanstvo i smrt

Preminuo je u Parizu 1936. godine za vreme boravka u hotelu Ric. Veliki broj pristalica iz lokalne grčke zajednice je ispratilo telo do stanice pred poslednji odlazak za Grčku. Sahranjen je na poluostrvu Akrotiri na Kritu, u blizini Hanje.

Zanimljivosti

Po Elefteriosu Venizelosu je nazvan politički pravac venizelizam koji je bio sveprisutan u Grčkoj od početka pa sve do sedamdesetih godina prošloga veka.

Lik Elefteriosa Venizelosa se nalazi na grčkom novčiću od 50 evro centi, a po njemu je nazvan i atinski aerodrom.

Početkom 21. veka je ulica Đure Đakovića u Beogradu, na Dorćolu, preimenovana u Venizelosovu.

O Grčkoj

Ostale zanimljivosti

Istorija Halkidikija

istorija

Prema mitologiji, Halkidiki je mesto gde se odigrala velika bitka između bogova sa Olimpa sa jedne...

Halkidiki

halkidiki-geografija-i-klima-12

Halkidiki je poznato poluostrvo u severnoj Grčkoj, u centralnom delu najveće regije Grčke – Egejske Makedonije. Na severu se graniči sa prefekturom Solun...

Telefoniranje i mobilni operateri u Grčkoj

Roaming

Informišite se o telefoniranju tokom boravka u Grčkoj i roaming tarifama

Lokalni saobraćaj na Lefkadi

Lokalni-Saobracaj-L3

Redovna autobuska linija (KTEL) često ide iz glavnog grada prema Nidriju i pokriva celu istočnu obalu Lefkade...

Praznici i festivali poluostrva Halkidiki

halkidiki-festivali-sani-letnji-festival-10

Prvi Dance Xperience Festival održan je 2011. godine uz učešće stranih i grčkih izvođača i DJ-eva i već se svrstao u red najboljih festivala Grčke...

011/34-46-880
011/77-000-50
011/77-000-60
060/30-33-623
060/30-33-624
060/30-33-625
Njegoševa 69, Beograd
(Kod Kalenić pijace)